Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 5288
تاریخ انتشار : 3 بهمن 1390 17:31
تعداد بازدید : 3716

بررسی شیوه های تاثیرگذاری بکار رفته در قرآن کریم

چکیده پایان نامه آقای اسماعیل صابر کیوج دانش آموخته دوره 2 ارتباطات دانشکده صدا و سیما قم با عنوان"بررسی شیوه های تاثیرگذاری بکار رفته در قرآن کریم" به استاد راهنمایی: دکتر سید حسین شرف الدین و مشاوره: دکتر خان محمدی .تاریخ دفاع: شهریورماه 1390

چکیده پایان نامه آقای اسماعیل صابر کیوج دانش آموخته دوره دوم ارتباطات دانشکده صدا و سیما قم با عنوان"بررسی شیوه های تاثیرگذاری بکار رفته در قرآن کریم" به استاد راهنمایی: دکتر سید حسین شرف الدین و مشاوره: دکتر خان محمدی .تاریخ دفاع: شهریورماه 1390
چکیده فارسی:

یکی از مباحث مهم در حوزه ارتباطات، مطالعات تاثیر است؛ در طول سالیانی که از سامان گرفتن علم ارتباطات می­ گذرد؛ مسئله تاثیرگذاری همواره یکی از موضوعات و محرک­های مهم در پژوهش­ های ارتباطی بوده است، از سوی دیگر قرآن کریم به عنوان کتاب آسمانی مسلمانان، همواره به عنوان یک پیام اثرگذار فارغ از جنس، فرهنگ و .... مخاطب خود، مطرح بوده است. آنچه این پژوهش در جستجوی آن است، روشی است که قرآن کریم برای اثرگذاری انتخاب کرده است برای دستیابی به این مطلب، از روش تحلیل محتوای مقول ه­ای استفاده شده است. نتایج این پژوهش در پنج دسته مخاطب ( مومن، کافر، منافق، اهل کتاب و عموم) و با تفکیک سور مکی و سور مدنی به تفصیل ارائه شده است. براساس نتایج این مطالعه باید گفت که، در مقایسه بین روش مرکزی و پیرامونی، فقط در (04/.) از آیات از شیوه مرکزی استفاده شده در حالی شیوه پیرامونی در تمام آیات بکار رفته است، در نتیجه می­ توان گفت که: قرآن کریم شیوه پیرامونی را نسبت به شیوه مرکزی موثرتر می­داند.

همچنین با مقایسه مقوله شناخت و عاطفه، فقط در (17/.) از آیات از مقوله شناخت استفاده شده در حالی مقوله عاطفه در تمام آیات بکار رفته است، در نتیجه می توان گفت که: قرآن کریم مقوله عاطفه را نسبت به مقوله شناخت موثرتر می­داند.

 در مورد ترس و تشویق نیز، باید گفت؛ میزان کاربرد مقوله تشویق در سور مکی برای هرکدام از مخاطبان عبارت است از: عموم (13/.)، کافر (22/.)، مومن (25/.)، اهل کتاب (06/.) و در سور مدنی: عموم (25/.)، مومن (66/.)، کافر (52/.)، اهل کتاب (16/.) و منافق (08/.) و در مجموع آیات قرآن کریم: عموم (14/.)، مومن (42/.)، کافر (23/.)، اهل کتاب (13/.) و منافق (08/.). به طور کلی در سور مدنی (50/.) دو برابر سور مکی (25/.) از تشویق استفاده شده است. همانطور که مشاهده می­شود بیشترین میزان کاربرد تشویق را در چه سور مدنی(25/.) و چه در سور مکی (25/.) و چه در مجموع آیات (42/.) مخاطبان موافق به خود اختصاص داده اند و کمترین میزان متعلق به مخاطبان معاند بوده است.

میزان کاربرد مقوله ترس و تنبیه برای هرکدام از مخاطبان عبارت است از؛ در سور مکی:عموم (08/.)، کافر (52/.)، مومن (12/.)، اهل کتاب (53/.) و در سور مدنی: عموم (71/.)، مومن (41/.)، کافر (72/.)، اهل کتاب (70/.) و منافق (95/.) و در مجموع آیات قرآن کریم: عموم (16/.)، مومن (23/.)، کافر (53/.)، اهل کتاب (65/.) و منافق (95/.). به طور کلی از ترس و تنبیه در سور مکی (44/.) و در سور مدنی (60/.) یعنی حدود 36/. بیشتر استفاده شده است. همچنین باید گفت در تمام اشکال کاربرد مقوله ترس و تنبیه، بیشترین میزان بهره­گیری در طیف مخاطبان مخالف و مخاطبان معاند و کمترین میزان در طیف مخاطبان موافق بوده است.

با توجه به مطالب گفته شده و با لحاظ میزان کاربرد تشویق و تنبیه در مجموع آیات، روشن می ­شود که قرآن کریم در طیف مخاطبان موافق، تشویق را موثرتر از ترس و تنبیه (حدود 2 برابر) دانسته، همچنانکه در طیف مخاطبان مخالف و مخاطبان معاند، ترس و تنبیه را موثرتر از تشویق (در حدود 2 تا 10 برابر) شناخته است؛ اما در باب مخاطب توده تفاوت محسوسی در کاربرد تشویق و تنبیه دیده نمی­شود. به طور کلی نیز کاربرد ترس و تنبیه در قرآن بیشتر از تشویق بوده است.

منبع پیام و ویژگی های او(قدرت، تخصص، اعتبار، جذابیت و...) در پذیرش پیام و اثرگذار شدن آن، نقش مستقیمی دارد. قرآن کریم نیز از این نکته در اثر گذاری بر مخاطبین خود استفاده نموده است به طوری که: در سور مکی بیشترین میزان استفاده از ویژگی ­های منبع پیام مربوط به مخاطب موافق و مخاطب مخالف (24/.) بوده است. اما در سور مدنی، مخاطب موافق با (60/.)، مخاطب توده (50/.) و مخاطب مخالف با  (45/.) بیشترین میزان استفاده از ویژگی­ های منبع پیام را به خود اختصاص دادند. اما در مجموع آیات مکی و مدنی بیشترین میزان استفاده از ویژگی ­های منبع پیام مربوط به مخاطب موافق (37/.) و سپس مخاطبان مخالف(25/.) و معاند(26/.) بوده است. در یک نگاه کلی از (28/.) کاربرد روش تاکید بر ویژگی ها منبع پیام در آیات قرآن کریم، در سور مدنی(46/.) بیش از دو برابر سور مکی(22/.)  از این روش بهره گرفته شده است.

از نحوه و میزان کاربرد روش تاکید بر ویژگی ­ها منبع پیام باید گفت:به نظر قرآن کریم، معرفی و شناخت منبع پیام در اثر­پذیری مخاطب از پیام نقش مهمی دارد گرچه در مخاطبان موافق این اهمیت دوچندان می­باشد.

قرآن مجید نیز بسیاری از تعالیم خود را در قالب قصه ­های تاریخی بیان کرده است. به طور کلی در سور مکی (35/.)، حدود 9 برابر سور مدنی (05/.) از قصّه استفاده شده است. بیشترین میزان کاربرد قصّه را در مجموع آیات، مخاطب توده (64/.) و سپس مخاطب موافق (34/.)، مخاطب مخالف (30/.)، مخاطب معاند (00/.) تا (25/.) به خود اختصاص داده ­اند؛ از این نکته می توان برداشت کرد که هرچه مخاطب توده باشد قصّه روش مناسب­تری برای اثر گذاری است چرا که زبان مشترکی است که تمام انواع مخاطبان با آن آشنائی دارند و در آنها تاثیر مطلوب را به جای خواهد گذاشت. همچنین هرچه مخاطب موافق­تر(موافق، مخالف ، معاند) باشد میزان بهره گیری از قصّه بیشتر می­باشد.

از دیگر روش­ های بررسی شده در این تحقیق باید از روش استدلال، مثل و تشبیه، معرفی الگو، اخبار از غیب نام برد.

کلمات کلیدی: نفوذ، اقناع، تقویت­ کننده، تنبیه­ کننده، انذار، تبشیر، ترغیب، تشویق،نگرش، شرطی­ سازی

 کاربر گرامی جهت دریافت اصل پایان نامه به دانشکده صدا و سیما قم مراجعه فرمایید

  آرشیو پایان نامه های دفاع شده

ثبت شده توسط : م.ر فرزین

نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

تمامي حقوق اين سايت متعلق به دانشکده صدا و سيما قم است.