Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 19843
تاریخ انتشار : 21 آذر 1391 9:18
تعداد بازدید : 1560

ماهیت هنر و كشمكش جهانی برای تعریف آن

دکتر احمد پاکتچی مدرس دانشگاه در مقاله "ماهیت هنر و كشمكش جهانی برای تعریف آن" به چالش های تعریف هنر پرداخته است

دکتر احمد پاکتچی مدرس دانشگاه در مقاله "ماهیت هنر و كشمكش جهانی برای تعریف آن" به چالش های تعریف هنر پرداخته است.

«یكی از اصلی‌ترین مؤلفه‌ها در تعریف هنر این است كه ما چه چیزی را مصداق هنر بدانیم و چه چیز را هنر ندانیم.»

دکتر احمد پاکتچی در مجموعه هنرپژوهی نقش جهان، وابسته به فرهنگستان هنر، دكتر احمد پاكتچی ، عضو گروه نشانه شناسی فرهنگستان هنر، در دوازدهمین درس گفتار تبیین ماهیت هنر اسلامی كه در مجموعه برگزار شد، به بررسی رویكرد فقه شیعی نسبت به هنر اسلامی‌ پرداخت. وی با بیان مطلب فوق به حق زیبایی آفرینی را مهم‌ترین مؤلفه در این تعریف دانست و گفت: «پرداختن به زیبایی هم به تنهایی مشكلی را حل نمی‌كند، چرا كه مسئله زیبایی چیست را نیز همراه خود دارد.»
پاكتچی تصریح كرد: «گاهی هنرمندان، وظیفه هنرمند را خلق زیبایی و گاهی تنها یك هدف هنری می‌دانند، یعنی هنر را خالق یك ارزش می‌دانند، بدون اینكه به مسئله استاتیك توجهی نشان دهند.»
این زبان شناس در تعریف روال گرایانه از هنر گفت: «هنر آن است كه هنرمندان آن را به رسمیت شناخته و مؤسسات و موزه‌ها آن را ثبت كرده‌اند و یا هنر همان چیزی است كه هنرمند خلق می‌كند. بنا بر این مراحلی كه هنرمند طی آن اثرش را خلق كرده نیز دارای اهمیت است.»
او در ابتدای بحث فقهی توضیح داد: «فقه حوزه‌ای از مطالعات دینی است كه موضوع آن رفتار و اعمال مكلفین است. در واقع فقیه در زمان عدم حضور پیامبر و ائمه،‌ با روشی خاص به كشف حكم شرعی از منابع معین می‌پردازد كه این منابع در فقه شیعی عبارت اند از قرآن، سنت و عقل. بر این اساس فقیه با استفاده از این منابع به اجتهاد و كشف حكم شرعی می‌پردازد، نه تشریح آن.»

مؤلف كتاب « مكاتب فقه امامیه» با اشاره به اینكه پدیده هنر با آن معنایی كه انسان امروز از آن استنباط می‌كند، طول عمر چندانی ندارد، ادامه داد: «در عصر مدرن كه این مفهوم وارد جهان اسلام شد، ما با پدیده ای مواجه شدیم كه فرآیند خود را در محیطی دیگر طی كرده بود و حالا به دنبال نظیریابی آن در جامعه خود بودیم. مثلاً زمانی كه با تئاتر غربی آشنا شدیم، پی بردیم كه شاید تعزیه ما هم بتواند نمایش سنتی محسوب شود.»
وی تصریح كرد: «آنچه این مسئله را مشكل تر می‌كند، این است كه ما فكر می‌كنیم مفهوم هنر یك مفهوم كاملاً مشخص و تعریف شده در غرب است و تنها ما پیرامون آن دچار تردید و نگرانی هستیم، حال آنكه كشمكش بر سر ماهیت هنر یك كشمكش جهانی است.»

پاكتچی یادآور شد: «در طول مدتی كه جهان اسلام با مفاهیم هنر اصطكاك داشته و مفهوم هنر در آن جاری شده است، هیچ گاه برخورد مستقیمی‌بین فقیه با هنر وجود نداشته و تمام كسانی كه با رویكرد فقهی به تفسیر هنر پرداخته‌اند تنها نگاهی به مصادیق آن داشته‌اند، چرا كه در هیچ آیه و كلامی ‌واژه‌ای معادل هنر به كار نرفته است.»
وی تصریح كرد: «از آنجا كه برخی هنرها از قبل در جوامع مسلمان حضور داشته، برخی با ظهور اسلام شكل گرفته و برخی دیگر محصول دوره جدید است، رویكرد فقیه یا فقیهان شیعه متناسب با هر یك، رویكردی متفاوت و متنوع بوده است. به همین جهت در مباحث فقهی گاهی شاهد تحریم برخی شاخه‌های هنری و صدور حكم با حد و گاهی استحباب برخی شاخه‌های دیگر هنری بوده‌ایم. این احكام متأثر از جهان بینی و اصول اعتقادی فقهای شیعه و بر اساس مستندات قرآن و سنت و بر اساس اجتهاد و استنباط صورت گرفته‌اند.»

پاكتچی در بخش دیگری از سخنان خود، مطالعات فقهی هنر را ناظر بر: رفع كاستی‌های كارشناسی در حوزه ارزیابی فقهی گونه‌های مختلف هنر، ارائه راهكارهایی برای رعایت هنجارهای فقهی و دینی در تولید هنری و كاربرد رسانه ای هنر، ارزیابی تولیدات و فعالیت‌های هنری از نظر هماهنگی آن با هنجارهای فقهی و رفع سوء تفاهم و مشكلات ارتباطی موجود درباره موضع گیری فقه نسبت به هنر خلاصه كرد.

منبع: پایگاه هنر و اندیشه

ثبت شده توسط : م.ر فرزین

نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

تمامي حقوق اين سايت متعلق به دانشکده صدا و سيما قم است.